معالم
Volume 16, Numéro 2, Pages 169-184
2025-12-28

Tazrawt Tazɣayant I Usegzawal Taqbaylit-tafransist N Jean-marie Dallet. دراسة نقدية للمعجم القبائلي-الفرنسي لجون ماري دالي

الكاتب : عليان خالد . إمارازن موسى .

الملخص

Abstract: This study offers a critical analysis of Jean-Marie Dallet's Kabyle-French Dictionary (SELAF, 1982), the primary lexicographic resource for Kabyle. Despite its scientific value, this dictionary remains poorly accessible to general audiences. The analysis examines obstacles to its appropriation through a dual structural approach: macrostructure (organization of entries) and microstructure (organization of articles). The objective is to identify usage difficulties, evaluate their impact on the work's dissemination, and propose improvements to optimize its exploitation. This research contributes to the reflection of lexicographic tools and transmitting Berber linguistic heritage. الملخص: هذا المقال يتناول دراسة نقدية للمعجم القبائلي - الفرنسي لجان ماري دالي الصادر سنة 1982عن دار ''سيلاف'' في باريس. ويعد هذا المعجم الثنائي اللغة أهم معجم خصص للهجة القبائلية غير أنه صعب الولوج بالنسبة للقارئ غير المختص. ومن ثم نتساءل: لماذا لا يعد هذا المعجم مرجعا يمكن أن يستفيد منه جمهور واسع؟ وعليه سنقوم بدراسته دراسة نقدية على مستويين: البنية الكبرى و البنية الصغرى من أجل إبراز مختلف الصعوبات التي قد تواجه القارئ غير المختص و اقتراح حلول قد تمكن من جعل هذه الأداة المعجمية القيمة قابلة للاستعمال من طرف جمهور أوسع لا فقط من طرف الأخصائيين. وعموما، تعد هذه الدراسة إسهاما في تطوير التفكير النقدي حول الأدوات المعجمية الأمازيغية خدمة لنقل التراث اللغوي Agzul : Amagrad-a d tazrawt tazɣayant i usegzawal taqbaylit-tafransist n Jean-Marie Dallet d-tessufeɣ teẓrigt SELAF deg Lpari deg useggas n 1982. Gar yisegzawalen asinutlayanen d-yewwin ɣef tentala taqbaylit, d wagi n Dallet akk ay d-yufraren, yesseɣta aṭas n yigulen n wid t-yezwaren. D acu kan, yewɛer nezzeh ɣef yimseqdac ur nelli ara d imsizzgen. Ɣef waya, nra ad nẓer : Amek almi asegzawal ilan azal am wagi n Dallet ur zmiren ara ad sfaydin deg-s wid ur nessin ara kra n yilugan n tesnilest tamaziɣt. Tazrawt-agi ad tili d tazɣayant i snat n tɣeswin n usegzawal-a, deg-s ad d-nesken d acu-ten yilɣiten yezmer ad d-yemmager yimseqdec ur nelli d imsizzeg, syen ad d-nefk kra n yisumar ara yilin d tifrat i wuguren-a.

الكلمات المفتاحية

المعجمية الأمازيغية؛ ; معجم دالي؛ ; البنية الكبرى؛ ; البنية الصغرى؛ ; دراسة نقدية.