معالم
Volume 15, Numéro 2, Pages 115-130
2024-12-31

Tamuɣli ɣef Tulmisin N Temsiselt-tasniselt N Tmeslayt N At ɛebbas.

Auteurs : Agaoua Mohammed . Alik Koussaila .

Résumé

Agzul : Yal tameslayt seg tmeslayin n tutlayt tamaziɣt tesɛa tamagit tasnilsant (tamsislant, tasnalɣant, tasnamkant,…) tuzzigt, ara tt-yeǧǧen tettemgarad ɣef tiyaḍ, imi d yiwen n yiger ideg yella unkaz s waṭas. Tameslayt n At Ɛebbas d yiwet seg tmeslayin-a i yuklalen tazrawt. Asentel n umagrad-a, d tamuɣli ɣef kra n tulmisin n temsiselt-tasniselt n tmeslayt-a. Ihi, asaɣed seg tezrawt tadkudant i nesker ; d asenked n unagraw aniɣri d urgalan, s tuɣalin ɣer tesleḍt n wammud i d-negmer ɣef usentel n yirmad d wansayen yettwassnen deg kra n yidgan n tsastant deg temnaḍt n At Ɛebbas (tiɣiwanin Iɣil Ɛli d At Rẓin). Deg tagrayt, nessserwes igemmaḍ i d-nufa akked tezrawin yettwaxedmen ɣef tmeslayin n teqbaylit ladɣa tazrawt yexdem Salem Chaker (1983), anda i d-yessumer anagraw asnislan n teqbaylit ɣef wadda n tmeslayt n Iɛezzuzen. Awalen-isura : Tameslayt n At Ɛebbas, tamsiselt-tasniselt, ammud, tulmisin, tasleḍt. Abstract : Each dialect in the Tamazight language has its own linguistic features ( phonetics, phonology and semantics,...) The diversity of this language makes it distinct from other languages. The dialect of At Abbes is one of these varieties that deserved to be studied. My article is a glimpse to its phonological and phonetic characteristics. Therefore, the aim of my study is to introduce of the vowel and consonant system, using all the data gathered in the region of At Abbes (Ighil Ali and Ait R’zine). In conclusion, we compared our findings to the previous studies done by Salem Chaker in 1983 in which he established a phonological system base on Iazzouzen. Keywords : The dialect of At Abbes, phonetics-phonology, corpus, features, analysis. الملخّص : كل (لهجة) كلام لغوي في اللّغة الأمازيغية له هوية لسانية خاصّة به (صوتية, فنولوجية, دلالية... )، ما يميّز هذا الكلام عن غيره باعتباره حقلا دلاليا متنوّعا. لهذا فإنّ الكلام اللّغوي في أث عبّاس يستّحق الدراسة. موضوع مقالنا هو نظرة عن بعض خصائصه الصّوتية-الفونولوجية، لذا فإنّ هدف دراستنا هذه، هو تقديم و عرض للنّظام الفونولوجي لكلام أث عبّاس(الحرف المتحرك و الساكن) بالعودة إلى تحليل المّدونة التي جمعناها حول النّشاطات و العادات الشائعة في منطقة أث عباس ( بلدية إغيل علي و أيت أرزين). في الخاتمة قارننا النتائج المتوصّل إليها، مع دراسات أقيمت حول الكلام اللّغوي القبائلي، وبالأخص الدراسة التي قام بها سالم شاكر(1983). حيث اقترح نظاما فونولوجّيا قبائلّيا انطلاقا من الكلام اللّغوي لمنطقة إعزوزن. كلمات مفتاحيّة : كلام (لهجة) أث عبّاس، الصوتيات-الفونولوجيا، المدّونة، الخصائص، التحليل.

Mots clés

Tameslayt n At Ɛebbas ; tamsiselt-tasniselt ; ammud ; tulmisin ; tasleḍt